ماشین‌آلات لیبل‌زن و تاریخ‌زن در خطوط تولید

ماشین‌آلات لیبل‌زن (Labeling) و تاریخ‌زن (Coding & Marking) آخرین حلقه‌های زنجیره تولید پیش از بسته‌بندی نهایی و ارسال به بازار هستند. این دستگاه‌ها نه تنها اطلاعات قانونی (مانند تاریخ انقضا و سری ساخت) را روی محصول درج می‌کنند، بلکه هویت بصری برند را نیز تکمیل می‌کنند. در سال ۲۰۲۶، با رواج کد‌های $QR$ پویا، این ماشین‌آلات به ابزاری برای ردیابی هوشمند کالا از کارخانه تا دست مصرف‌کننده تبدیل شده‌اند.

۱. انواع ماشین‌آلات لیبل‌زن (Labeling Machines)

لیبل‌زن‌ها بر اساس نوع چسب و نحوه قرارگیری روی محصول دسته‌بندی می‌شوند:

الف) لیبل‌زن پشت‌چسب‌دار (Self-Adhesive / Pressure Sensitive)

رایج‌ترین نوع لیبل‌زن است که لیبل‌ها روی یک رول کاغذی سیلیکونی قرار دارند.

• عملکرد: سنسور حضور بطری را تشخیص داده و موتور دستگاه لیبل را جدا کرده و روی محصول می‌چسباند.

• کاربرد: محصولات آرایشی، دارویی و شوینده‌ها.

ب) لیبل‌زن چسب گرم (Hot Melt Glue)

در این روش از چسب‌های پلاستیکی جامد که در اثر حرارت ذوب می‌شوند استفاده می‌شود.

• مزیت: بسیار اقتصادی برای تیراژهای فوق‌بالا.

• کاربرد: بطری‌های نوشابه و آب معدنی.

ج) دستگاه شیرینگ لیبل (Sleeve Labeler)

لیبل به صورت یک غلاف نایلونی دور محصول قرار گرفته و سپس از داخل یک تونل حرارتی عبور می‌کند تا به بدنه محصول منقبض شود.

• مزیت: پوشش ۳۶۰ درجه و امکان طراحی روی تمام سطح بطری.

• کاربرد: قوطی‌های آبمیوه و لبنیات.

۲. تکنولوژی‌های تاریخ‌زن و چاپگر صنعتی (Coding & Marking)

برای درج تاریخ تولید، انقضا، قیمت و بارکد از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود:

الف) جت پرینتر ریزنگار (CIJ – Continuous Inkjet)

محبوب‌ترین چاپگر در خطوط تولید سریع.

• عملکرد: قطرات جوهر به‌صورت مداوم پرتاب شده و توسط میدان مغناطیسی منحرف می‌شوند تا کاراکترها را روی محصول (بدون تماس) شکل دهند.

• ویژگی: خشک شدن آنی جوهر و توانایی چاپ روی سطوح ناصاف.

ب) جت پرینتر حرارتی (TIJ – Thermal Inkjet)

تکنولوژی مشابه پرینترهای رومیزی اما برای صنعت.

• مزیت: کیفیت چاپ بسیار بالا (مناسب برای بارکد و لوگو) و نگهداری بسیار ساده (کاتریجی).

• کاربرد: صنایع دارویی و بسته‌بندی‌های سلولزی.

ج) تاریخ‌زن لیزری (Laser Coder)

این دستگاه به جای جوهر، لایه بسیار نازکی از سطح محصول را می‌سوزاند یا تغییر رنگ می‌دهد.

• مزیت: دائمی بودن چاپ (پاک نمی‌شود)، عدم نیاز به مواد مصرفی (جوهر و حلال) و سرعت خیره‌کننده.

• کاربرد: قوطی‌های کنسرو، بطری‌های شیشه‌ای و قطعات خودرو.

۳. سیستم‌های بازرسی و ردیابی (Track & Trace)

در سال ۲۰۲۶، ماشین‌آلات لیبل‌زن و تاریخ‌زن به سیستم‌های بینایی ماشین (Machine Vision) مجهز هستند:

1. بررسی حضور لیبل: اگر محصولی بدون لیبل رد شود، سنسور آن را شناسایی و ریجکت می‌کند.

2. خوانش متن (OCR): دوربین تاریخ چاپ شده را می‌خواند تا از خوانا بودن و صحیح بودن آن اطمینان حاصل کند.

3. کدگذاری متغیر: هر محصول یک کد اختصاصی دریافت می‌کند که اطلاعات مواد اولیه و شیفت تولید آن در دیتابیس ابری ذخیره می‌شود.

۴. مقایسه روش‌های تاریخ‌زنی

ویژگی	جت پرینتر (CIJ)	تاریخ‌زن لیزری	جت پرینتر حرارتی (TIJ)
هزینه مصرفی	بالا (جوهر و حلال)	تقریباً صفر	متوسط (کارتریج)
سرعت	بسیار بالا	فوق‌العاده بالا	متوسط
کیفیت چاپ	متوسط (نقطه‌ای)	بسیار بالا	عالی (رزولوشن بالا)
انعطاف سطوح	همه سطوح	نیاز به تست متریال	عمدتاً سطوح نفوذپذیر

۵. نکات کلیدی در نگهداری

• نظافت هد (Head Cleaning): در جت‌پرینترها، خشک شدن جوهر در نازل اصلی‌ترین عامل خرابی است؛ سیستم‌های ۲۰۲۶ دارای شستشوی خودکار در هنگام خاموش شدن هستند.

• تنظیم فاصله نازل: فاصله هد تا محصول باید دقیقاً تنظیم شود تا از پاشش نامنظم جوهر یا برخورد فیزیکی جلوگیری شود.

• دمای محیط: جوهر و حلال به دما حساس هستند؛ در محیط‌های بسیار گرم یا سرد باید از سیستم‌های گردش هوای اختصاصی برای چاپگر استفاده کرد.

 

 

 

خشک‌کن‌های صنعتی برای مواد غذایی

انواع پمپ‌ها و کاربردهای آن‌ها در صنایع مختلف

گیربکس‌های صنعتی: معرفی، انواع و کاربرد

تاثیر کیفیت ماشین آلات کشاورزی در برداشت محصولات

معرفی انواع قطعات یدکی مصرفی در ماشین‌آلات صنعتی