رنگپاشهای صنعتی و اتاقهای رنگ
پوششدهی نهایی (Finishing) علاوه بر زیبایی، وظیفه محافظت از قطعات در برابر خوردگی، رطوبت و سایش را بر عهده دارد. در سال ۲۰۲۶، تجهیزات رنگآمیزی صنعتی با هدف کاهش ضایعات رنگ (Overspray) و رعایت استانداردهای زیستمحیطی، به سمت سیستمهای هوشمند و الکترواستاتیک حرکت کردهاند.
۱. انواع تکنولوژیهای رنگپاش صنعتی (Spray Guns)
الف) رنگپاش بادی (Conventional Air Spray)
در این روش، رنگ توسط هوای فشرده به ذرات بسیار ریز تبدیل (اتمیزه) میشود.
-
مزیت: کیفیت بسیار بالای سطح نهایی و صیقلی بودن.
-
عیب: ضایعات رنگ زیاد (حدود ۷۰ درصد رنگ به هدر میرود و تنها ۳۰ درصد روی قطعه مینشیند).
ب) رنگپاش HVLP (حجم بالا – فشار پایین)
این تکنولوژی برای حل مشکل ضایعات رنگ ابداع شده است.
-
عملکرد: حجم هوای زیادی را با فشار بسیار کم (کمتر از ۱۰ PSI) منتقل میکند که باعث میشود رنگ به جای پرتاب شدن به اطراف، به آرامی روی قطعه بنشیند.
-
مزیت: راندمان انتقال رنگ تا ۶۵ درصد افزایش مییابد.
ج) رنگپاش بدون هوا (Airless Spray)
در این سیستم از هوا برای اتمیزه کردن استفاده نمیشود؛ بلکه رنگ تحت فشار بسیار بالا (تا ۳۰۰۰ PSI) از یک نازل بسیار ریز عبور میکند.
-
کاربرد: رنگآمیزی سطوح بزرگ مانند دیواره کشتیها، مخازن و نمای ساختمانها.
-
مزیت: سرعت فوقالعاده بالا و امکان استفاده از رنگهای با غلظت زیاد.
د) رنگپاش الکترواستاتیک
در این روش، ذرات رنگ دارای بار منفی و قطعهکار دارای بار مثبت (اتصال به زمین) میشوند.
-
مزیت: ذرات رنگ مانند آهنربا به سمت قطعه جذب میشوند، حتی به قسمتهای پشت قطعه که در معرض مستقیم نیستند (Wrap-around effect). این روش کمترین ضایعات رنگ را دارد.
۲. اتاق رنگ (Spray Booth)
اتاق رنگ محیطی ایزوله و کنترلشده است که برای دستیابی به بالاترین کیفیت پوشش و حفظ سلامت اپراتور طراحی شده است.
اجزای اصلی اتاق رنگ:
-
سیستم فیلتراسیون: هوای ورودی باید کاملاً از گرد و غبار پاک شود تا روی رنگ ننشیند.
-
جریان هوا (Airflow):
-
جریان متقاطع (Crossdraft): هوا از یک سمت وارد و از سمت دیگر خارج میشود.
-
جریان عمودی (Down Draft): بهترین نوع که در آن هوا از سقف وارد و از کف اتاق مکیده میشود؛ این کار باعث میشود ذرات معلق رنگ بلافاصله به سمت پایین هدایت شوند.
-
-
آبشار رنگ (Water Wash): در برخی مدلهای صنعتی، یک پرده آب در انتهای اتاق قرار دارد که ذرات اضافی رنگ را جذب کرده و مانع خروج آنها به فضای بیرون میشود.
۳. سیستمهای رنگ پودری (Powder Coating)
این روش جایگزینی عالی برای رنگهای مایع در قطعات فلزی است.
-
فرآیند: رنگ به صورت پودر جامد با خاصیت الکترواستاتیک روی قطعه پاشیده شده و سپس قطعه وارد کوره میشود. در اثر حرارت (حدود ۲۰۰ درجه سانتیگراد)، پودر ذوب شده و یک لایه بسیار مقاوم و یکپارچه ایجاد میکند.
-
مزیت: مقاومت ضربهای بسیار بالا، عدم نیاز به حلالهای سمی و قابلیت بازیافت پودرهای ریخته شده.
۴. نوآوریهای سال ۲۰۲۶
-
رباتهای رنگپاش مجهز به بینایی ماشین: رباتها با اسکن سهبعدی قطعه، مسیر حرکت تورچ را بهگونهای تنظیم میکنند که ضخامت رنگ در تمام نقاط (حتی زوایا) کاملاً یکسان باشد.
-
رنگهای هوشمند: پوششهایی که در صورت ایجاد خراش، با جذب رطوبت هوا خود را ترمیم میکنند (Self-healing).
-
سنسورهای پایش ذرات معلق (VOC): مانیتورینگ لحظهای گازهای آلی فرار در اتاق رنگ برای بهینهسازی عملکرد سیستم تهویه.
۵. نکات نگهداری و ایمنی
-
تمیزکاری نازل: بلافاصله پس از اتمام کار، تمام مسیرهای عبور رنگ باید با حلال شستشو شوند؛ خشک شدن حتی مقدار کمی رنگ باعث خرابی الگوی پاشش (Spray Pattern) در دفعات بعدی میشود.
-
تجهیزات تنفسی: استفاده از ماسکهای با فیلتر کربن فعال و لباسهای یکپارچه (Tyvek) برای جلوگیری از جذب مواد شیمیایی از طریق پوست و ریه.
-
رطوبتگیری هوا: در رنگپاشهای بادی، وجود ذرهای رطوبت در هوای کمپرسور باعث ایجاد حباب (Blistering) روی رنگ میشود؛ استفاده از درایر (Dryer) الزامی است.
تاثیر کیفیت ماشین آلات کشاورزی در برداشت محصولات
مکانیزاسیون برداشت غلات: کمباینها و انواع آنها
تجهیزات خط تولید نوشیدنیها: شربت ساز، پرکن، درب بند
بدون دیدگاه