ماشینآلات پرکن کپسول و بستهبندی بلیستر
در زنجیره تولید دارو، پس از تولید پودر یا گرانول، دو روش رایج برای عرضه نهایی محصول وجود دارد: پر کردن کپسولهای سخت و بستهبندی قرصها یا کپسولها در خشابهای آلومینیوم-پلاستیک که به بلیستر معروف هستند. در سال ۲۰۲۶، این ماشینآلات با تکیه بر سرعتهای فوقبالا و سیستمهای بازرسی بصری، ضایعات دارویی را به صفر نزدیک کردهاند.
۱. دستگاه پرکن کپسول (Capsule Filler)
این دستگاهها پوکههای کپسول (معمولاً از جنس ژلاتین یا HPMC) را باز کرده، با مقدار دقیق دارو پر کرده و دوباره میبندند.
الف) پرکن دستی و نیمهاتوماتیک
مناسب برای داروخانههای ترکیبی و تولیدات آزمایشگاهی که در آن اپراتور بدنه کپسولها را در سینی قرار داده و پودر را روی آنها پخش میکند.
ب) پرکن کپسول تماماتوماتیک (Intermittent/Continuous)
در تولیدات انبوه، دستگاه از دو تکنولوژی اصلی برای اندازهگیری دارو استفاده میکند:
-
سیستم دوزاتور (Dosator): یک لوله باریک به داخل توده پودر فرورفته، یک ستون کوچک از پودر را با فشار ملایم جدا کرده و داخل کپسول میاندازد (مناسب برای پودرهای با قابلیت تراکم).
-
سیستم دیسک ضربهای (Tamping Pin): پودر در پنج مرحله متوالی توسط پینها فشرده میشود تا یک “پلاگ” منسجم تشکیل شود و در مرحله ششم به داخل کپسول منتقل گردد.
۲. دستگاه بستهبندی بلیستر (Blister Packaging Machine)
بلیستر پرکاربردترین نوع بستهبندی برای دوزهای واحد (Unit Dose) است که دارو را در برابر رطوبت، نور و آلودگی محافظت میکند.
مراحل فرآیند بلیسترینگ:
-
شکلدهی (Forming): ورق پلاستیک (PVC یا PVDC) توسط حرارت و فشار هوا به شکل حفرههای مورد نظر در میآید. در بلیسترهای آلومینیوم-آلومینیوم (Alu-Alu)، شکلدهی فقط با فشار مکانیکی (سرد) انجام میشود.
-
تغذیه (Feeding): قرصها یا کپسولها توسط یک سیستم لرزان یا برسهای دوار به داخل حفرهها هدایت میشوند.
-
بازرسی بصری (Vision Inspection): دوربینهای هوشمند با سرعت بالا چک میکنند که تمام حفرهها پر باشند و هیچ قرص شکسته یا معیوبی در آنها نباشد.
-
دوخت حرارتی (Sealing): یک لایه ورق آلومینیوم روی پلاستیک قرار گرفته و با غلطکهای داغ به آن پرس میشود.
-
کدزنی و برش (Coding & Perforation): تاریخ و سری ساخت روی بلیستر حک شده و در نهایت به ابعاد استاندارد برش میخورد.
۳. تکنولوژیهای نوین سال ۲۰۲۶
-
کپسولهای مایع (Liquid-fill Capsules): دستگاههای جدیدی که قادرند کپسولهای سخت را با روغنها یا داروهای مایع پر کرده و لبه آنها را برای جلوگیری از نشت، بندکشی (Banding) کنند.
-
بلیسترهای هوشمند: استفاده از لایههای حساس که در صورت باز شدن هر قرص، سیگنالی به گوشی موبایل بیمار یا پزشک ارسال میکند (برای مدیریت مصرف دارو).
-
تغییر سایز بدون ابزار (Tool-less Changeover): تمام قطعات فرمدهی با قفلهای سریع تعویض میشوند تا زمان توقف خط برای تغییر محصول از ۳ ساعت به ۱۵ دقیقه کاهش یابد.
۴. مقایسه انواع بلیستر
| ویژگی | بلیستر PVC/ALU | بلیستر ALU/ALU |
| محافظت در برابر نور | ضعیف (مگر پلاستیک رنگی) | عالی (۱۰۰٪ سد نوری) |
| مقاومت در برابر رطوبت | متوسط | فوقالعاده بالا |
| هزینه تولید | ارزان و اقتصادی | گرانقیمت |
| ظاهر | محصول قابل رویت است | محصول کاملاً پوشیده است |
۵. نکات نگهداری و استانداردها
-
اتاق تمیز (Cleanroom): این دستگاهها باید در کلاس ۱۰۰,۰۰۰ (ISO 8) یا بالاتر مستقر باشند تا از آلودگی ذرات هوا جلوگیری شود.
-
کنترل رطوبت: برای پرکنهای کپسول، رطوبت محیط باید دقیقاً بین ۳۵٪ تا ۴۵٪ تنظیم شود؛ رطوبت کمتر باعث شکنندگی کپسول و رطوبت بیشتر باعث چسبندگی پودر میشود.
خشککنهای صنعتی برای مواد غذایی
انواع پمپها و کاربردهای آنها در صنایع مختلف
گیربکسهای صنعتی: معرفی، انواع و کاربرد
بدون دیدگاه